Waarom leven grote honden korter? Nieuw DNA-onderzoek geeft een aanwijzing

Een piepkleine Chihuahua die op hoge leeftijd nog fanatiek achter de bal aan rent, terwijl een Duitse Dog uit dezelfde straat al veel eerder afscheid moest nemen. Het is een van de meest oneerlijke wetten van het hondenleven: grote honden leven korter dan kleine honden. Amerikaanse onderzoekers denken nu een deel van de verklaring te hebben gevonden, en die zit diep in het DNA.

Bij de meeste diersoorten is het precies andersom. Een olifant wordt ouder dan een muis, een paard ouder dan een konijn. Honden zijn de grote uitzondering, en dat maakt de vraag waarom grote honden eerder doodgaan zo intrigerend. Hieronder lees je wat het nieuwe onderzoek laat zien en wat je er als baasje van een groot ras mee kunt.

Wat de onderzoekers precies bekeken

Wetenschappers van Arizona State University analyseerden bloedmonsters van 894 honden van allerlei rassen en formaten. De honden doen mee aan het Dog Aging Project, een groot Amerikaans onderzoeksprogramma naar veroudering bij honden. De resultaten verschenen in het wetenschappelijke tijdschrift Science.

De onderzoekers keken niet naar de genen zelf, maar naar de chemische labeltjes die erop zitten. Die zogeheten epigenetische markeringen bepalen welke genen in een cel aan of uit staan. Ze veranderen geleidelijk naarmate een dier ouder wordt, waardoor je ze kunt gebruiken als een soort biologische klok.

Bij grote rassen loopt de biologische klok sneller

Wat bleek? Bij grote honden vervaagden die markeringen sneller dan bij kleine honden. Op sommige plekken werden ze juist sterker, maar dan op de verkeerde plaatsen. Daardoor kunnen cellen eerder ontregeld raken, wat mogelijk bijdraagt aan een kortere levensduur.

Opvallend is ook wat het onderzoek niet bevestigt. Kleine honden hebben een snellere hartslag en een hogere stofwisseling dan grote honden. Bij andere dieren wordt zoiets vaak gezien als oorzaak van een korter leven, maar bij honden lijkt dat niet de doorslag te geven. Anders zou de Chihuahua immers juist eerder doodgaan.

Groei kost energie

Waarom de markeringen bij grote honden sneller achteruitgaan, weten de onderzoekers nog niet. Ze vermoeden dat een groot lichaam tijdens de groei zoveel energie opslokt, dat er minder overblijft voor het onderhoud van die systemen. Dat idee moet nog verder worden getest, dus het blijft voorlopig een mogelijke verklaring en geen bewezen oorzaak. Quest schreef er een helder stuk over.

Wat betekent dit voor jou als baasje van een grote hond?

Aan het DNA van je hond kun je niets veranderen. Toch is dit onderzoek een nuttige reminder: een groot ras wordt biologisch gezien sneller oud. Een Labrador, Duitse herder of Sint-Bernard is dus eerder ‘senior' dan een Jack Russell van dezelfde leeftijd. Wil je weten hoe dat zich vertaalt naar mensenjaren, lees dan hoe oud je hond in mensenjaren is.

Gelukkig heb je wel invloed op hoe gezond je hond die jaren doorbrengt. Juist bij grote honden maken een paar basiszaken veel verschil.

Begin al bij de puppy

Omdat groei zoveel vraagt van een groot lichaam, is een rustige, gecontroleerde groei belangrijk. Een pup van een groot ras die te snel groeit, loopt meer risico op problemen met botten en gewrichten. Lees meer over de optimale groei van puppy's van grote rassen en bespreek de juiste voeding met je dierenarts.

Houd je hond op een gezond gewicht

Elke kilo te veel drukt extra op de gewrichten van een zware hond. Een slanke hond beweegt makkelijker en blijft langer fit. Twijfel je over de juiste portie, kijk dan hoeveel voer je hond per dag nodig heeft.

Let op vroege signalen

Stijf opstaan na het liggen, minder zin in wandelen of moeite met traplopen zijn bij grote honden vaak de eerste tekenen van gewrichtsklachten. Denk aan artrose of heupdysplasie. Zie je zulke veranderingen, wacht dan niet af maar ga naar de dierenarts. Hoe eerder je erbij bent, hoe meer er vaak nog mogelijk is.

Waarom dit onderzoek ertoe doet

De onderzoekers willen hun biologische klokken verder verbeteren met meer honden en een langere looptijd. Als duidelijk wordt welke processen grote honden sneller laten verouderen, kan dat in de toekomst helpen om die veroudering te remmen. Voor nu is het vooral een stap in het begrijpen van een oud raadsel.

Heb je een grote hond, plan dan vanaf middelbare leeftijd een jaarlijkse check bij de dierenarts in en vraag specifiek naar gewicht, gewrichten en conditie. Zo haal je samen met je maatje het meeste uit elk jaar dat jullie krijgen.

Handige hondenlinks