Eén hapje van de verkeerde paddenstoel en je hond kan binnen een paar dagen in levensgevaar zijn, terwijl hij na een dag braken ogenschijnlijk weer helemaal de oude lijkt. Weet je hoe de groene knolamaniet eruitziet en wat je doet als je hond eraan heeft geknabbeld, dan win je precies de uren die het verschil maken.
De groene knolamaniet is de giftigste paddenstoel van Nederland en hij lijkt steeds vaker op te duiken. Dat zegt bioloog Ton Hermans, voorzitter van de Nederlandse Mycologische Vereniging, tegenover het Eindhovens Dagblad. Aanleiding is het overlijden van een jong meisje uit Brabant na een paddenstoelvergiftiging. Hermans waarschuwt daarbij nadrukkelijk ook hondenbezitters, vooral als ze met een jonge hond het bos in gaan.
Waarom de groene knolamaniet zo gevaarlijk is voor je hond
Het gif in deze paddenstoel, amanitine, valt vooral de lever aan. Volgens Hermans is één exemplaar al genoeg om een mens fataal te worden. Voor een hond, die vaak veel minder weegt dan een volwassene, ligt die grens nog een stuk lager.
Wat de soort extra verraderlijk maakt: hij smaakt niet vies. Veel andere giftige paddenstoelen zijn zo scherp dat een hond ze meteen weer uitspuugt. De groene knolamaniet waarschuwt niet, waardoor een nieuwsgierige pup er rustig een flinke hap van kan nemen.
Dat hij vaker voorkomt, heeft volgens de bioloog waarschijnlijk te maken met voedselrijke grond en hogere temperaturen. Hij groeit graag bij loofbomen zoals eiken en beuken, dus precies op de plekken waar jij je hond in de herfst uitlaat.
Zo herken je de groene knolamaniet
Op het eerste gezicht lijkt hij op een champignon, en dat maakt hem zo gevaarlijk. Let op deze kenmerken:
- een hoed die geelgroen tot olijfgroen is, soms bijna wit
- witte plaatjes onder de hoed, ook bij oudere exemplaren (bij een champignon worden die juist donker)
- een witte ring of ‘manchet' om de steel
- een knolvormige voet met een vliezig zakje eromheen, vaak half verstopt in de grond
Twijfel je bij een paddenstoel? Ga er dan gewoon van uit dat hij giftig is. Voor je hond maakt het niet uit welke soort het precies is, een onbekende paddenstoel hoort niet in zijn bek.
Na het braken lijkt je hond beter, maar dat is schijn
Bij een vergiftiging met deze paddenstoel zie je eerst vaak niets. Volgens het diergeneeskundige handboek van MSD duurt het meestal 6 tot 12 uur voordat een hond gaat braken of diarree krijgt. Daarna volgt een gevaarlijke fase: de hond knapt op en lijkt weer fit, terwijl de lever ondertussen beschadigd raakt.
Pas na anderhalve tot drie dagen worden de leverproblemen zichtbaar. Bij pups of honden die veel hebben gegeten kan het nog veel sneller misgaan. Juist dat valse herstel zorgt ervoor dat baasjes te lang wachten met de dierenarts.
Signalen om op te letten na een boswandeling:
- braken, diarree of een pijnlijke buik
- lusteloos zijn en niet willen eten
- trillen, wankelen of suf reageren
- later: gele slijmvliezen of ogen, of bloedingen
Herken je dit, of had je hond iets vreemds in zijn bek? Wacht dan niet af: bij een hond die na een boswandeling begint te braken, telt elk uur.
Heeft je hond van een paddenstoel gegeten? Dit doe je meteen
Bel direct je dierenarts, ook als je hond nog vrolijk rondloopt. Hoe sneller de behandeling begint, hoe groter de kans dat de lever het overleeft. Probeer je hond niet zelf te laten braken met huismiddeltjes, dat kan meer kwaad dan goed doen.
Neem als het veilig kan een foto of een stukje van de paddenstoel mee, in een papiertje of zakje. Daarmee kan de dierenarts sneller inschatten waar het om gaat. Ga daar alleen geen tijd aan verliezen: de dierenarts bellen gaat voor.
Was na het oprapen wel even je handen. Aanraken is volgens Hermans niet gevaarlijk, het risico zit in het opeten.
Zo houd je je herfstwandeling veilig
Je hoeft het bos niet te mijden, maar een paar gewoontes maken een groot verschil. Hermans raadt aan om vooral jonge honden in het bos aan de lijn te houden. Een pup ontdekt de wereld met zijn bek en heeft nog geen idee wat wel en niet eetbaar is. Ook bij oudere honden is de hond aan de lijn in de natuur in deze tijd van het jaar een slimme keuze.
Snuffelt je hond graag in de berm of tussen de bladeren? Kijk dan zelf even mee waar hij zijn neus in steekt. Paddenstoelen schieten na een regenachtige dag soms binnen een nacht uit de grond, dus een plek die gisteren veilig was hoeft dat vandaag niet te zijn.
Daarnaast helpt het enorm als je hond betrouwbaar loslaat op commando. Wie nu een paar weken oefent met ‘laat dat', heeft een stuk meer grip tijdens de wandeling.
Heb je een eigen tuin met bomen? Dan kun je paddenstoelen afsnijden en in de groenbak gooien. de schimmel zelf zit onder de grond en blijft, dus volgend jaar kunnen ze gewoon terugkomen. Loop je tuin in de herfst daarom regelmatig even na voordat je hond naar buiten gaat.
Houd ook pas omgewoelde perkjes in de gaten, want daar kan je hond giftige bloembollen opgraven. Een hond die alles in zijn bek stopt, heeft in deze tijd van het jaar simpelweg wat meer begeleiding nodig.
Zet het nummer van je dierenarts én de spoedlijn vandaag nog in je telefoon. Ga je deze week het bos in, houd je hond dan dicht bij je en laat elke paddenstoel staan. Zo blijft de herfstwandeling waar hij hoort te zijn: een feestje voor jullie allebei.
Handige hondenlinks
Bol: gratis verzending vanaf €25 · gratis retourneren

