Dominantie en onderwerping bij honden

Honden zijn van nature sociale wezens; geboren om in een groep te leven. Die groep kan bestaan uit uw gezin, andere honden en andere huisdieren, maar ook uit slechts uzelf en uw hond. Om zonder problemen te kunnen samenleven in een groep is er een sociale structuur nodig die duidelijk maakt wat ieders positie is, en welke rechten daarbij horen. Honden geven die sociale structuur vorm door middel van dominantie en onderwerping.


In het verleden werd wel beweerd dat wolven een echte rechtlijnige dominantiestructuur in hun roedels hadden, de zogenaamde rangorde. Hierbij was er één wolf de absolute baas, de Alpha, met daaronder steeds een lager geplaatste wolf tot onderaan de allerlaagste wolf, de Omega. Hedendaagse inzichten geven aan dat dit toch genuanceerder en complexer ligt dan voorheen gedacht werd. Toch is dominantie en onderwerping voor wolven, en honden, belangrijk. Dominantie en onderwerping geven namelijk de relatie onderling vorm. De dominantere hond heeft meer rechten dan de onderdanige. Voor ons democratisch ingestelde mensen kan dit moeilijk te aanvaarden zijn, maar voor honden schept deze rangorde duidelijkheid en rust.


Bewust of onbewust zijn honden in hun contacten bezig met hun positie, dat wil zeggen hun dominantie of onderdanigheid. Daarbij maakt het niet uit of de hond met mensen, andere honden of zelfs andere dieren contact heeft. De mate waarin dominantie en onderdanigheid een rol spelen hangen af van de intensiteit van het samenleven (een hond waarmee je een roedel vormt is anders dan een passerend hond in het park), en het individuele karakter van de hond. Helaas wordt het begrip dominantie in het spraakgebruik nog al eens gelijk gesteld aan agressie. Dat is onterecht. Dominante honden zijn niet per definitie probleemhonden of agressief!


Iedereen die zich verdiept in hondengedrag wordt al snel gewezen op de diverse lichaamshoudingen van de hond die wijzen op dominantie of onderwerping. Een dominante hond toont zich zelfverzekerd met omhoog gedragen staart en oren. Wil hij zijn dominante positie onderstrepen of verdedigen dan kan hij daarbij nog zijn gewicht verplaatsen naar zijn voorbenen, zijn ogen iets samenknijpen, zijn tegenstander aanstaren, en zijn voortanden ontblootten. Een hond die zich onderdanig toont zal staart en oren laag houden, rechtsreeks oogcontact vermijden of zelfs nadrukkelijk wegkijken. Om zich volledig onderdanig te tonen kan de hond zich op de rug werpen en zo stil mogelijk liggen, de staart over de buik gevouwen, het hoofd afgedraaid. Als laatste onderwerpingsgebaar kan hij nog wat urine laten lopen.


Tussen deze twee uitersten zit natuurlijk een scala aan nuances in lichaamstaal en houding.
In ieder geval moet duidelijk zijn dat niet alleen oren en staart de mate van dominantie of onderwerping aangeven. Het gehele lijf doet mee, zowel in houding als beweging.


Resumerend
De termen dominantie en onderwerping (onderdanigheid) komen in de literatuur over honden vaak aan bod. Het herkennen van dominante en onderdanige houdingen zijn belangrijk om aspecten van hondengedrag te kunnen begrijpen. Het nut van dominantie en onderwerping in het leven van een hond worden echter vaak vergeten. Om te kunnen samenleven in een groep is het voor de hond noodzakelijk te weten wat zijn positie binnen die groep is. De relatieve positie ten opzichte van de ander wordt gecommuniceerd middels uitingen van dominantie en onderwerping. Zo worden conflicten voorkomen over wie wat mag of mag hebben, en wie niet. En dat geeft duidelijkheid, en daarmee rust, in het hondenleven.


Relevante HondenPlaza-artikelen:
Kalmerende signalen


Gerelateerde Artikelen

Lichaamstaal van honden

Lichaamstaal van de hond, hier vind je informatie over de lichaamstaal van de hond, Honden hebben nog vrijwel dezelfde lichaamstaal als wolven.


Gedrag van de hond

De laatste jaren is de kennis over hondenpsychologie enorm toegenomen, Het karakter van de hond en het begrijpen waarom hond op een bepaalde manier reageert is


De rangorde fase

Op de leeftijd van zo’n 12 weken treedt bij uw pup de zogenaamde rangorde fase op. Uw pup zoekt actief zijn plaats in de rangorde. Hij probeert zijn grenzen te



Vragen over je hond? stel ze op het Hondenforum